Doğum kontrol yöntemleri menopoza yol açar mı?
Kadınlarda doğurganlığın sona erdiği dönem ‘menopoz’ olarak adlandırılıyor. Dünya genelinde ortalama menopoz yaşı 45-55 iken ülkemizde kadınlar genellikle 48-50 yaş arasında menopoza giriyor. Acıbadem Dr. Şinasi Can (Kadıköy) Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Başar Önal, menopozun tıpkı bebeklik, çocukluk, ergenlik ve üreme çağı gibi doğal bir süreç olduğuna dikkat çekerek, “Menopoz kesinlikle bir hastalık değildir. Yumurtalık fonksiyonlarının son bulmasıyla her kadın menopoza girer. Dolayısıyla kadınlar sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, rutin hekim kontrolleri ve varsa yakınmalarına yönelik tedavilerle yine oldukça aktif bir yaşam sürebilirler” diyor. Ancak menopoz hakkında toplumda doğru sanılan hatalı bilgiler doğrultusunda hareket edilmesi kadınların bu süreci sağlıklı ve mutlu geçirmelerine engel olabiliyor. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Başar Önal, toplumda menopoz hakkında doğru sanılan hatalı bilgileri anlattı; önemli öneriler ve uyarılarda bulundu.
Dr. Başar Önal
Menopoza girmek her kadında ciddi yakınmalara yol açar. YANLIŞ!
DOĞRUSU: Menopoz döneminde bazı sıkıntılar yaşanıyor ama bu süreç her kadında farklı seyrediyor. Öyle ki bazı kadınlar bu süreci sıkıntılı geçirirken bazıları ise rahat atlatıyorlar. Bu dönem kadın doğum hekiminden alınan yardımla daha rahat geçirilebiliyor.
Menopoz aniden başlayan bir süreçtir. YANLIŞ!
DOĞRUSU: Menopoz son adetin görülmesinden yaklaşık 1-5 sene önce, hormonal dalgalanmalar sonucu ortaya çıkan adet düzeninde bozulmalarla kendini hissettirmeye başlıyor. Bu dönem premenopoz olarak isimlendiriliyor. Menopoz son görülen adet, daha sonraki dönem ise postmenopoz olarak adlandırılıyor.
Kadınlar annesiyle aynı yaşta menopoza girer. YANLIŞ!
DOĞRUSU: Kadınların menopoza girme yaşını belirleyen faktörlerden sadece biridir annenin menopoza girme yaşı. Bu süreci etkileyen diğer faktörler beslenme özellikleri, sigara kullanımı ve yaşam tarzı oluyor. Yani annesi erken yaşta menopoza girip sıkıntılı bir süreç geçiren bir kadın daha farklı bir menopoz deneyimi yaşayabiliyor.
Rahim alındığında menopoza girilir. YANLIŞ!
DOĞRUSU: Menopoz yumurtalık fonksiyonlarının bitmesiyle ortaya çıkan bir süreç. Rahmi alınıp yumurtalıkları bırakılan bir kadın adet görmüyor ama yumurtalık fonksiyonları devam ettiği sürece menopozun yarattığı sıkıntılı durumlarla karşılaşmıyor.
Geç menopoza girmek sağlıklıdır. Dolayısıyla geç menopoza girenler daha uzun yaşar. YANLIŞ!
DOĞRUSU: Menopoza 45-55 yaşları arasında girmek sağlıklı bir durum olarak kabul ediliyor. Dr. Başar Önal, “Menopoza geç girenler daha genç görünümlü olsalar da daha uzun yaşamazlar. Üstelik normalden uzun süre kadınlık hormonu olan östrojene maruz kalmak bazı kanser risklerini arttırabiliyor.” diyor.
Doğum kontrol yöntemleri erken menopoza neden olur! YANLIŞ!
DOĞRUSU: Yanlış inanışın aksine, üreme çağında spiral, doğum kontrol hapı ve tüplerin bağlanması gibi doğum kontrol yöntemleri menopoza girme zamanında değişikliğe neden olmuyor.
Menopoz kilo alımına yol açar. YANLIŞ!
DOĞRUSU: Menopoz döneminde, ilerleyen yaşla birlikte kas ile yağ oranı yağ lehine bozuluyor, dolayısıyla yağlanma artıyor. Menopoz döneminde hareketsizlik, beslenme bozuklukları ve yüksek kalorili gıdalara yönelme insülin direncini bozarak kilo alımına sebep olabiliyor. Ancak bu etkenler menopoza giren her kadının kilo alacağı anlamına gelmiyor. Düzenli spor yapan, sağlıklı beslenen ve aktif bir yaşam süren kadınlar menopoz öncesi kilolarını koruyabiliyor, hatta kilo verebiliyor.
Menopozla birlikte cinsel yaşam sona erer. YANLIŞ!
DOĞRUSU: Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Başar Önal, menopoz döneminde östrojen eksikliği nedeniyle vajinal kuruluk oluşabileceğini belirterek, “Bu durum ilişki sırasında sıkıntı yaratabilse de sorunun çözümü vardır. Artık hamile kalma riskinin olmaması da kadının cinsel yaşamda kendini daha rahat hissetmesini sağlayabiliyor.” diyor.
Menopoz tedavi ve destek gerektirmeyen bir süreçtir. YANLIŞ!
DOĞRUSU: Dr. Başar Önal, “Menopoz sürecini çok rahat ve sıkıntısız geçiren kadınlara herhangi bir destek veya tedavi gerekli olmayabiliyor. Ancak bu dönemi ateş basması, sıkıntı, uykusuzluk ve depresyon gibi sorunlarla yaşayan kadınlara hormonal veya hormonal olmayan destek tedavileri verilmelidir.” diye konuşuyor.
Menopoz döneminde hormon tedavisi kanser riskini artırır. YANLIŞ!
DOĞRUSU: Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Başar Önal, toplumdaki yaygın inanışın aksine, menopoz döneminde gerekli olan sürede ve uygun dozda verildiğinde hormon replasman tedavisinin kanser riskini artırmadığına dikkat çekerek, ”Aksine tedavi uygulanan kadınlarda kolon ve rahim kanserlerinin daha az görüldüğü bildiriliyor. Meme kanseri riskindeki minimum artış ise düzenli mamografi ile meme ultrasonografisi takibiyle ve uygun hasta seçimiyle önlenebiliyor.” diyor. Hormon replasman tedavisinin menopoz sürecinin rahat geçirilmesini sağlarken kalp hastalıklarında ölümleri ve kemik kayıplarına bağlı hastalıkların gelişim risklerini de azalttıklarını vurgulayan Dr. Başar Önal, “Ancak tedavi menopozun ilk başlangıç yıllarında yapılmalı, uygun dozda sürdürülmeli ve yakın takip altında 4-5 yılı aşmamalıdır.” bilgisini veriyor.
