Prof. Salva Demiralp “International Women’s Day message”

Koç Üni. Ekonomi Profesörü

Kadınlar günün sizdeki anlam ve önemi nedir? Özel hayatınızda ve iş yaşantınızda başarıyı yakalamış bir kadın olarak yanıtınız ne olur?

Kadınlar günü, erkek egemen bir dünyada cinsiyet eşitsizliği konusunda farkındalık yaratmayı amaçlayan bir gün. Bu farkındalık arttıkça kadınlarımızın toplumda eşit temsil edilmesini de mümkün olacaktır. Bu nedenle çok önemsiyorum. Dünya genelinde son 15 yıllık ortalamalara bakıldığında kadınların benzer işlerde çalışan erkeklere göre yüzde 15 daha az ücret aldıkları görülüyor. Bu ücret farkının altında eğitimde fırsat eşitsizliği, iş tecrübesi, yetersiz çocuk bakım hizmetleri ve tabii negatif ayrımcılık gibi sebepler yatıyor. Pandemi döneminde bu ücret farkı maalesef daha da açıldı. 21. yüzyılda halen bunları konuşuyor olmak, cinsiyet kavramının bile sorgulanmaya başladığı bir dünyada kadınların hala erkeklerle eşit şartları talep etme durumda kalması kabul edilemez bir ayıp. Öte yandan önemli ilerlemeler de var. Gidilecek çok yol, yapılacak çok iş var. 8 Mart’ın bu önemli soruna dikkat çekmesi, gerek ofiste gerek evinde alın teri döken emekçi kadınlarımız için global bir dayanışma çağırısı yapması çok anlamlı.

 Size ilham veren kadın ya da kadınlar var mıdır?

Hayatımın her aşamasında güçlü, ayaklarını yere sağlam basan, kendini ezdirmeyen ama agresif de olmayan, bilgisiyle, emeği ile farkındalık yaratan kadınlar bana ilham verdi. Bu sıfatları arka arkaya sıralayınca illa ki gözünüzde bir dünya liderini canlandırmayın. Bana ilham veren kadınlar bazen ilkokul öğretmenim, bazen taşrada kız çocuğunu okutmak için mücadele veren bir anne, bazen otobüste itilip kakılan bir kız çocuğuna sahip çıkıp sesini yükselten bir kadın yolcu olmuştur. Kimi zaman bir söz, bir yorum, kimi zaman destekleyici ve cesaretlendirici bir bakış bile ilham veriyor insana. Ve tabii üç kız evlat yetiştiren, onlara hep özgüven aşılayan, zekası ile bilgisi ile hala hayran olduğun annem ilham aldığım kadınlar arasında.

 Siz de ilham veren bir isim olarak; sizi beğenen örnek alanlara rol modelisiniz… Bu anlamda Kadın-erkek tüm Pause dergi okurlarımız için, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü mesajınız olarak neler söylemek istersiniz?

Kadınların erkeklerle eşit bir zemine gelebilmeleri için hepimize görev düşüyor. Karar alıcıların eğitim eşitsizliği gibi, çocuk bakımı gibi kadınların iş dünyasında aktif rol almalarının önüne geçen yapısal engelleri kaldırmaya odaklanmaları gerekiyor. Kadının özgür ve aktif bir birey olarak yaşayabilmesine imkân sağlayacak kanuni düzenlemelerin yapılması, hukuk sistemimizin sağlam ve bükülmez yaptırımlarla kadına şiddetin önüne geçmesi, kadını koruması lazım. Anne ve babaların kızlarını da oğulları kadar cesaretlendirebilmesi, yüksek eğitime teşvik etmesi, özgüven aşılaması, düşüncelerini özgür bir şekilde ifade edebilmesine imkân tanımaları gerekiyor. Kadın-erkek eşitliğinin toplum tarafından içselleştirilmesi için yapmacık centilmenlikler değil samimi bir çaba ile kadınların profesyonel hayatta yükselmelerine destek verilmesi gerekiyor.

 Sizce başarının sırrı nedir?

Bence başarının sırrı emek ve azimden geçiyor. Yaptığınız işi büyük küçük demeden sevip doğru yapmaktan geçiyor. Ortaya güzel bir iş çıkarabilmek için sabırla, yılmadan emek vermeniz gerekiyor. Zaten emek vermeden önünüze gelen bir başarı tatmin edici de olmayacaktır. Geçmişe dönüp baktığımda beni en mutlu eden ve kendimi en başarılı hissettiğim anlar hep yoğun emek verip “nihayet becerdim” diye düşündüğüm anlardır. Başarı illa ki altın madalya almanız anlamına gelmiyor. Hepimiz kendi hayat mücadelemizi veriyoruz ve kendi kendimizle yarışıyoruz. Bazen başkasına kolay gelen size zor gelebilir, bazen de size kolay gelen başkasına zor gelir. Toplumu zenginleştiren de bireyler arasındaki bu farklar aslında. Kadınların profesyonel hayatta daha fazla temsil edilmesi de bu farklılıkları ön plana çıkaracak bu şekilde yaracağı zenginlikle milli servetimizi artıracaktır.