Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Mehmet İşyar, bilgisayar karşısında uzun saatler geçirenlerin, zayıflamak isteyenlerin ve duruş bozukluğu yaşayanların son yıllardaki favori sporu olan pilates ile ilgili merak edilen soruları yanıtladı.

Herkes pilates yapabilir mi, pilates zayıflamayı sağlıyor mu, kimler yapmamalı, yapan kişiler nelere dikkat etmeli? Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Mehmet İşyar, pilates ile ilgili en çok merak edilen 5 soruyu yanıtladı.

1. “Fıtık pilatese engel mi?”

Bel veya boyun bölgesinde fıtık olan ve “pilates bana uygun mu?” diye düşünenlerin öncesinde bir ortopedi uzmanının muayenesinden geçmesi önemli.Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Mehmet İşyar, bu konu hakkında şu bilgileri veriyor: “Doktor muayenesinde kişinin kas dokusu, daha önce geçirdiği hastalıklar, belde ve boyunda fıtık benzeri omurga sorunları varsa tüm bunlar değerlendirilir. Çok ileri aşamada değilse fıtık pilatese engel değildir ancak mutlaka uzman bir doktor ve bir eğitmenin gözetiminde yapılmalıdır.”

2. “Pilates zayıflatır mı?”

Fit ve formda bir vücudun hayalini kuranların da favorisi olan pilates gerçekten zayıflatıyor mu? “Pilates kilo vermeyi sağlamaz, vücut daralması yapar” bilgisini paylaşan Doç. Dr. Mehmet İşyar bu soruyu şöyle yanıtlıyor: “Pilates, vücudu sıkılaştırır, kasları iyi organize ederek vücutta daralma sağlar. Pilates birkaç beden küçülmeyi sağlayabilir ama bunu zayıflatarak değil kaslarda sıkılaşma sağlayarak yapar.”

3. “Her yaş grubuna uygun mu?”

“Deneyimli bir eğitmenle tüm yaş grupları kendi bedensel ihtiyaçlarına özel pilates egzersizleri yapabilirler. Pilates aslında herkes için uygundur ancak öncesinde doktor muayenesi gerekir” diyen Doç. Dr. Mehmet İşyar, bu muayenede kişinin duruş bozukluğu var mı, duruşu nasıl, bunların mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söylüyor.

4. “Video izleyerek pilates yapılabilir mi?”

Son dönemlerde evde pilates yapanların sayısının arttığını vurgulayan Doç. Dr. Mehmet İşyar, bel veya boyun fıtığınız varsa internetten izlediğiniz videolar sizin için doğru seçim olmayabilir” diyerek şu uyarılarda bulunuyor;

“Pilates, aletli, toplu ve hiçbir alet olmadan farklı egzersizlerle yapılabiliyor. Profesyonel bir eğitmen, doktordan kişinin duruşunda nerelerin güçlenmesi gerektiğinin bilgisini alacak ve ona göre bir program hazırlayacaktır. Video izleyerek pilates yapan kişiler bundan mahrum kalırlar. Kişi sürekli masa başında çalışmaktan kaynaklanan bel veya boyun ağrısı yaşıyorsa ve güçlendirilmesi gereken özel bir kas varsa, eğitmen gerekli yönlendirmeleri yapabilir. Ayrıca kademeli geçişler yapmak ve sakatlanmaları önlemek için de bir eğitmen gözetimi önemlidir.”

5. Ağrı varsa ne yapmak gerekiyor?

“Ağrının üzerine gidilmeli mi sorusu ile çok sık karşılaşıyoruz” diyen Doç. Dr. Mehmet İşyar, konu hakkında şunları söylüyor: “Ağrı varsa kesinlikle üzerine gidilmemeli. Bu çok net ve kesin. Ağrı çok önemli bir alarmdır ve üzerine gidilmemesi gerektiğini gösterir. Pilates başta olmak üzere bütün sporları yaparken doz kademeli olarak, yavaş yavaş artırılmalıdır. Bu artırma sırasında ağrılar olacaktır fakat ağrıyı belli bir noktadan sonra tolere etmemek gerekir. Örneğin 10 takım çalışılacaksa ama daha 6’ıncıda ağrı başlıyorsa, tamamlamaya çalışmak doğru değil. Bu noktada bire bir çalışılan eğitmenler yönlendirici olmalı ve kademeli bir geçiş uygulamalılar. Özellikle aletli pilates eğer üzerine gidilirse ve yanlış kullanılırsa sakatlayıcı bir hal alabilir. Kas içi kanamalar, tendon yırtılmaları yanlış yapılan pilates sonucu sıkça karşılaştığımız durumlar. Bu zorlamalar sonucunda oluşan tendon kopmaları ve yırtılmaları cerrahi işlemlerle sonuçlanabiliyor.”

Menopoz döneminde kemik erimesi artıyor

Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Mehmet İşyar, özellikle menopoz dönemindeki kadınların korkulu rüyası haline gelen kemik erimesinden korunmak için beslenmenin önemini vurguluyor.

Halk arasında kemik erimesi olarak bilinen osteoporoz, kemik yapısının bozulması sonucu kemik kırılganlığının ve kırık olasılığının artması olarak tanımlanıyor. Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Mehmet İşyar, “Menopoz döneminde kandaki kalsiyum dengesini ve kemikteki kalsiyum tutulumunu efektif olarak sağlayan östrojen hormonunun azalmasıyla beraber kemikte ciddi zayıflama, kemiğin süngerimsi yapısında bozulma ve genişlemeler oluşuyor. Gözeneklerin büyümesi gerçekleşiyor ve kemikte daha kolay kırılmalar olabiliyor” diyerek menopoz dönemindeki kemik erimesine dikkat çekiyor.

Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Mehmet İşyar, “Kemiğin iki bölümü var. Biri korteks adını verdiğimiz dış sert yapı, diğeri iç kısımdaki süngerimsi yapı. Süngerimsi yapı kemiğin gücünü koruyan önemli bir yapı. Osteoporozda daha çok etkilenen, içerideki süngerimsi kemik yapısıdır” diyerek bu yapıdaki kalsiyumun giriş çıkış dengesinin bozulmasının kemik erimesi tablosuna neden olduğunu belirtiyor.

Yaşam şekli ve alışkanlıklar önemli

Çok hareketsiz yaşayan biri ile bilinçli spor yapan birisi arasında menopozda ve osteoporozda çok ciddi farklılıklar olduğunu belirten Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Mehmet İşyar, “Kalsiyum açısından iyi beslenen ve bilinçli spor yapan birisinde de osteoporoz görülecektir ama sağlıklı beslenme ve bilinçli spor yapma osteoporozun geciktirilmesini sağlar” diyor.

“Halk arasında en çok merak edilen konu, peynirden, sütten, yoğurttan zengin beslenmenin osteoporoza ne kadar faydalı olduğu” diyen Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Mehmet İşyar sözlerine şu şekilde devam ediyor: “Kadınların adet gördüğü dönemden itibaren kalsiyumdan zengin beslenmesi önemli. Sonraki dönemde artık östrojen hormonu çok azaldığı için kalsiyumdan zengin beslenmek işe yaramıyor, kalsiyum kemikte tam tutulum sağlamıyor ve süngerimsi yapıyı korumaya yardımcı olmuyor. ”

Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Uzmanı Doç. Dr. Mehmet İşyar, menopoz öncesi beslenme şartları çok iyi olan, kalsiyumdan beslenmiş kişilerin avantajlı olduğunun altını çizerek yaş gruplarına göre alınması gereken kalsiyum miktarının şu şekilde olduğunu söylüyor:

1-3 yaş: 500 mg/günlük

4- 8 yaş: 800 mg/günlük

9-18 yaş: 1,300 mg/günlük

19-50 yaş: 1,200 mg/günlük

İlaç kullanımında dikkat edilmesi gerekenler

Osteoporoz ilaçlarını dikkatli almak gerektiğinin önemini vurgulayan Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Mehmet İşyar, konu hakkında şu bilgileri veriyor: “Son zamanlarda osteoporoz ilaçlarına bağlı kırıkları çok fazla görmeye başladık. Bu ilaçlar her ne kadar kemiği kalsiyumdan zengin hale getirmeye ve kemiğin süngerimsi yapısını güçlendirmeye çalışıyorsa da yanlış kullanımlarda ters etki de oluşturabiliyor. Buradaki ters etkiden kastımız, ilaca çok yüklenme sonucunda kemiğin sert ve kolay kırılan bir hale gelmesi… 30 yaşındaki bir insanın kemiğinin en önemli özelliği yeterince yumuşak, yeterince sert olmasıdır. Kemiği kırılganlığa karşı koruyan şey budur. Tamamen kuru bir sertlik kemiği koruyan bir şey değildir. Hatta bu, zaman zaman kemiğin çok kolay kırılmasına bile yol açar. Bazı osteoporoz ilaçlarından sonra biz bu kırığı görüyoruz. O yüzden de bu tip ilaçlar kullanılırken üç yıl sonrasında mutlaka bir yıl ara verilmesi gerekir. Bu ilaçlar ömür boyu alınacak ilaçlar olsa da iyi bir takip altında kullanılması şarttır.”