Yazılar

Gece Korkusu yaşayan çocuklara dikkat edin!

 

“Odasında tek başına yatmaya korkuyor!”, “Her gece yanımıza geliyor!”, “Gece ışığını kapattırmıyor!”… Son yıllarda pek çok anne baba aynı dertten muzdarip. Arkadaş sohbetlerinde sık sık; çocuklarının gece odasına gitmeye çekindiğini, uykuya dalıncaya kadar mutlaka yanında kalmasını istediklerini, hemen her gece mutlaka yanlarına geldiğini ya da odasına dönmeye ikna edemediklerini belirtirken, arkadaşlarına, internete ya da uzmana başvurararak sorunlarına çare arıyorlar. Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi’nden Uzman Psikolog Duygu Kodak yapılan araştırmalara göre çocukların tablet, akıllı telefon ve bilgisayar oyunlarındaki film fragmanları, tanıtımlar ve şiddet içeriklerinden olumsuz etkilendiğini, bu tür etkenlerin gece korkusuna yol açmada çok önemli bir rol oynadığını ortaya koyduğunu vurguluyor. Uzman Psikolog Duygu Kodak, gece korkusu yaşayan çocuklara 5 doğru yaklaşım modelini anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.

Psikolog Duygu Kodak

‘Gece korkusu’ normal gelişimin bir parçası ama!

Gece korkularının birçoğunun normal gelişimin bir parçası olduğunu ve çocukların çevrelerindeki dünyada var olan tehlikelere ilişkin farkındalıkları sayesinde ortaya çıktığını belirten Uzman Psikolog Duygu Kodak “Hatta öyle ki hayaletler, uzaylılar, hırsızlar, canavarlar gibi korkutucu sahneleri hayal etmesine neden olan şey; çocuğun gelişmekte olan bilişsel yeteneğidir” diyor. Ancak yapılan araştırmalara göre; ‘çocuğun normal gelişiminin dışında’ soruna işaret eden gece korkularının son yıllarda hızla yaygınlaştığını, bunda dijital medya kullanımının büyük etkisi olduğunu vurgulayan Uzman Psikolog Kodak şöyle konuşuyor: “Araştırmalar; korkutucu veya şiddet içerikli film fragmanları, tanıtımlar ve oyunların çocuklar için son derece olumsuz etkilere yol açtığını ortaya koyuyor. Küçük çocuklar gerçek ile kurguyu ayırt edemedikleri için rahatsız edici görüntüleri izledikten sonra gece yoğun korku yaşamaya daha fazla yatkın hale geliyorlar.”

Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi

Gece korkusu varsa nasıl yaklaşmalı?

Peki gece korkusu esnasında çocuğa nasıl yaklaşmalı? Uzman Psikolog Duygu Kodak gece korkusu yaşayan çocuklara 5 doğru yaklaşım yöntemini şöyle sıralıyor;

  1. Erişimini kısıtlayın!

Çocuğunuzun telefon, tablet ve bilgisayar aracılığıyla şiddet veya korkutucu olabilecek herhangi bir şey içeren medyaya erişimini mutlaka kısıtlayın.

  1. Yatmadan bir saat önce baktırmayın!

Araştırmalar; geceleri yatmadan önce dijital medya kullanmanın uyku kalitesini etkileyebileceğini gösteriyor. Bu nedenle yatmadan en az 1 saat önce telefon, tablet ve bilgisayar kullanımını bırakması için ona yaşına uygun açıklamalar yaparak ikna edin.

  1. Korkularını dinleyin, küçümsemeyin!

Çocuğunuzun korkularını anlayın. Çocuğunuzun yatmadan önce onu neyin korkuttuğunu söylemesine fırsat verin. Ancak konuşmaya hazır değilse zorlamayın. Korkusunu önemsizleştirmeyin veya dalga geçmeyin. Bir yetişkine saçma gelen korku, çocuğa çok gerçek gelebilir, anlaşılmadığını hisseden çocuk daha fazla kaygı duyar.

  1. Yatağına birlikte gidebilirsiniz!

Çok korkuyorsa ve odasında yalnız kalmaya tahammül edemeyeceğini düşünüyorsanız, yatmadan önce kendisini rahat ve güvende hissetmesine yardımcı olmak için alışana kadar ilk başlarda yatağına birlikte gidebilirsiniz. Uyuyana kadar yatağının yanında kalmanızın sakıncası yok. Gece boyunca yanında bulunduracağı oyuncak ve uykuya dalmasını engellemeyecek loş bir ışık bulundurmak, yatmadan önce kapıyı açık bırakmak da korkularını hafifletebilir.

  1. Yatağının güvenli olduğunu telkin edin!

Çocuğunuz gece yataktan kalkıp odanıza gelirse tekrar yatağına götürün ve güvenliği konusunda rahatlatın. Uykuya dalana kadar yanında kalabilirsiniz. Çocuğunuzu yataktan kaldırmaya teşvik etmeyin, yataklarının güvenli ve rahat bir yer olduğunu öğrenmeleri önemlidir. Yatağında ve her şeyin yolunda olduğunu deneyimleyen çocuk odasının güvenli bir yer olduğunu da öğrenecektir.

Çocukları okula nasıl hazırlayalım

Çocukları okula nasıl hazırlayalım
Okulların açılmasına sayılı günler kala pek çok anne baba çocuklarının okula uyumunu kolaylaştırmanın yollarını arıyor. Zira uyku düzenlerinden beslenme alışkanlıklarına, açık havada geçirdikleri zamandan oyun saatlerine dek yaz alışkanlıklarından ciddi bir disiplin sürecine geçiş bazı çocuklar için hayli zorlu olabiliyor. Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi’nden Uzman Psikolog Duygu Kodak “Uzun yaz tatilinden okul düzenine geçecek olmak çocuklarda bazı gerginliklere neden olabilir. Ancak okula geçiş sürecini bazı yöntemlerle kolaylaştırmanız mümkün. Bunun için, yeni eğitim ve öğretim döneminin başlayacağı 12 Eylül’e bir hafta kala bazı değişiklikleri, çocuklarınızla birlikte ortak bir plan hazırlayabilirsiniz.” diyor. Uzman Psikolog Duygu Kodak, çocukları okul düzenine hazırlamanın 6 etkili yolunu anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.

Pause Sağlık, Pause Dergi

Psikolog Duygu Kodak

Okulla ilgili duygularını konuşmaya teşvik edin
Çocuğunuzun okul yılı hakkında duygu ve düşüncelerini paylaşmalarına fırsat verin. Yaz bittiği için üzgünse tıpkı yaz etkinlikleri gibi okul yılı boyunca da hafta sonu veya tatil zamanlarında birlikte kaçamaklar planlayabileceğinizi anlatın. Tatilin bitmesine dair tüm duygularını sizinle paylaşmaları konusunda teşvik edin ve okula dönüş konusunda heyecanlandırın. Özellikle arkadaşlarıyla vakit geçirme, oyun oynama ya da ilgilendikleri bir konu hakkında vakit geçirme konularını vurgulayın. Çocuğunuzun okulda seveceği ve dört gözle bekledikleri durumlar, hangi arkadaşlarını görmek için sabırsızlandıkları ve hangi konuda endişelendikleri hakkında konuşun.

Rutinler oluşturun
Arka arkaya görevler sıralamak yerine, birlikte haftalık plan çizelgesi hazırlayın. Ancak bunun için ebeveynler olarak ortak hareket etmeniz ve çocuğa net ve tutarlı davranış sergilemeniz şart. Haftalık plan çizelgesi, sabah uyandıklarında öz bakımları, gün içerisindeki planları hangi sırayla yapacakları, davranışlarının ne olacağını hatırlamaları açısından büyük fayda sağlayabiliyor. Çocukların genellikle gelişmiş bir zaman bilinci olmayıp onlara bazen 15 dakika 1 saat gibi gelebildiğinden, basit görevler vererek zamanlarını yönetmeleri konusunda yardımcı olmanızda da fayda var. Örneğin; “Evden ayrılmamıza 10 dakika var, ayakkabılarını giyebilirsin; 5 dakika kaldı, tuvalete gidebilirsin; 1 dakika kaldı, çantanı alıp arabaya binebilirsin vb.”

Okuldan bazı arkadaşlarıyla buluşturun
Okul başlamadan önce sevdiği bazı okul arkadaşlarıyla bir araya geleceği etkinlik düzenleyerek onlarla stres atmasını ve keyifli bir gün geçirmesini sağlayabilirsiniz. Böylece okul düzenine alışma ve öğrenme süreci de daha rahat olacaktır.

Pause Sağlık, Pause Dergi
Uyku programını ayarlayın
Uzman Klinik Psikolog Duygu Kodak “Okulun ilk haftası, yaz tatilinde geç yatıp sabah geç saatlere kadar uyuyan öğrenciler için en zor dönemdir. Okulun başlamasına bir hafta kala, uyku saatini daha erkene almak için bir uyku rutini oluşturabilirsiniz. Örneğin; banyo, diş fırçalama sonrası kitap okuma ve ışıkların kapanması vb. Bu adımlar çocukların daha hızlı ve güvenilir bir şekilde uykuya dalmasına yardımcı olur, beyinleri bu rutini uyku ile ilişkilendirmeye başlar. Televizyon, telefon, tablet ve bilgisayar gibi elektronik cihazlardan gelen ışıklar beyin tarafından hala gündüz olduğunun algılanmasına neden olacağından mutlaka yatmadan 1-2 saat önce ekranları kapatın. Cihazları kapatmak ve yatak odasının dışında tutmak kaliteli uyku için gerekli ve önemlidir.” diyor.

Okul ile ilgili hedefler planlamasına yardımcı olun
Çocuklarınızla okul yılı içinde neler yapmak istediklerini konuşun. Çocuğunuz; yeni arkadaşlar edinmeyi, spor yapmayı, bisiklete binmeyi veya dans etmeyi öğrenmek isteyebilir. Örneğin; her hafta bir ya da iki yeni arkadaş edinmek veya kulüplere katılmak gibi sosyal etkileşimler için hedefler oluşturmasına yardımcı olabilirsiniz. Bu hedeflerini bir kağıda yazıp odalarına asmalarına ve yıl boyunca bu hedeflere ulaşmaları için onlara rehber olmaya çalışın.

Okul malzemeleri ve kıyafetlerini birlikte hazırlayın
Okul başlamadan önce üniforma, kitaplar ve kırtasiye malzemelerini çocuğunuzla birlikte düzenleyin. Uzman Psikolog Duygu Kodak “Alışverişe birlikte çıkıp satın alacağınız okul gereçlerini birlikte seçin, giysi ve kırtasiye malzemelerini evde kendilerinin yerleştirmesine fırsat verin. Bu sadece okula dönüşle ilgili stresi azaltmakla kalmayacak, aynı zamanda çocuğunuzda okula başlama isteği uyandıracaktır. Hazırlıklı olduklarını bilmek ve ne giyecekleri konusunda fikir sahibi olmak, kaygılarını azaltmaya da yardımcı olacaktır.” diyor.