Yazılar

Hekim kontrolü olmadan ilaç kullanmak sağlığı tehlikeye atabilir

Hekim kontrolü olmadan ilaç kullanmak sağlığı tehlikeye atabilir

Doktor kontrolü olmadan kullanılan ilaçların vücutta zarar oluşturabileceğine dikkat çeken Prof.Dr. Faruk Kutlutürk, “Hekim önerisi olmadan ilaç veya destek ürünlerinin kullanımı, gereksiz zaman ve maddi kayıplara neden olmaktadır. Ruhsatsız ilaçlar ve doktora danışılmadan gelişigüzel alınan bitkisel ürünler sağlığı tehlikeye atabilir” dedi.

Medical Park Tokat Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Faruk Kutlutürk, bilinçsiz ilaç kullanımları hakkında bilgilendirmelerde bulundu.

Hekim önerisi olmadan kullanılan bilinçsiz ilaç kullanımına dikkat çeken Prof. Dr. Kutlutürk, “Dünya Sağlık Örgütü tarafından sağlık; sadece hastalık ve sakatlığın olmayışı değil, bedence, ruhça ve sosyal yönden tam iyilik hali olarak tanımlanmaktadır. Hastalıkların tedavi edilmesi sağlık hizmetleri için temel hedef olsa da koruyucu sağlık hizmetleri giderek daha önem kazanmaktadır. Bu konuda modern tıp hizmetlerini sunan sağlık kurumları gerekli çalışmaları yaparken, maalesef çok sayıda kişi hekim önerisi olmadan çevresinden, sosyal medyadan veya diğer kaynaklardan ulaştıkları bilgilerle bitkisel ürünleri, takviye besinleri veya ilaçları kontrolsüz olarak kullanmaktadır” diye konuştu.

rof. Dr. Faruk Kutlutürk

Prof. Dr. Faruk Kutlutürk

HEKİM KONTROLÜNDE İLAÇLAR TERCİH EDİLMELİ

Doktor kontrolü sonrası ilaç kullanımının önemine değinen Prof. Dr. Kutlutürk, “Gerek koruyucu sağlık hizmeti gerekse hastalık halinde tedavinin yönetimi günümüzde kanıta dayalı tıp verileri ile yapılmalıdır. Bireysel olarak yapılması gerekenlerin başında dengeli beslenme, daha fazla hareket ve egzersizin olduğu yaşam tarzı değişiklikleri olmalı, sonrasında hekim kontrolünde gerektiğinde ilaçlar veya destekleyici ürünlerin kullanılması düşünülmelidir” şeklinde konuştu.

BESLENME TARZINA DİKKAT EDİLMELİ

Geçmişten günümüze kadar yaşam tarzının değiştiğini dile getiren Prof. Dr. Kutlutürk, “Daha az hareket etmeyi sağlayan gelişmiş ulaşım araçları, masa başında geçirilen zamanın fazlalığı, besine ulaşmada kolaylık ve besinlerin içeriklerindeki değişiklikler hayatımızı bir taraftan kolaylaştırırken diğer taraftan hastalıklara davetiye çıkarmaktadır. Bu değişimlere olumlu yönde adapte olanlar daha sağlıklı ve uzun bir yaşam sürebilmektedir” dedi.

AMAÇ KRONİK HASTALIKLARDAN KORUNMAK

Bugünkü arayışın obezite, diyabet, kardiyovasküler hastalıklar gibi toplumun çoğunu olumsuz etkileyen kronik hastalıklardan korunmak olduğunu belirten Prof. Dr. Kutlutürk, “Modern tıptaki gelişmelerle birlikte, gıda, pazarlama ve reklam sektöründeki gelişmeler, bireyleri daha fazla gıda tüketmeye yönlendirmektedir. Yemek sonrası hiç aklınızda yokken izlediğiniz bir televizyon programı, sinema, dizi veya reklam içine gizlenmiş mesajlarla beyninize gıda tüketmesi konusunda uyarı gönderebilmektedir” ifadelerini kullandı.

İLAÇ ENDÜSTRİSİNİN GELİŞİMİ YAŞAM SÜRESİNİ UZATTI

Yaşam süresinin uzadığını söyleyen Prof. Dr. Kutlutürk, şu bilgileri paylaştı:

“Nüfusun hızla artması sanayileşme, şehir hayatına geçilmesi bazı sorunları beraberinde getirmiş olsa da aslında her şeyin kötüye gittiğini söylenemez. Cumhuriyetimiz 100 yıl önce kurulduğunda insanların ortalama yaşam süresi 42 yıldı. Son yüzyıldaki gelişmeler ortalama yaşam beklentisini 80 yaşına kadar iyileştirmiştir. Beklenen ortalama ömürdeki bu artışta en önemli etkenlerden biri ilaç endüstrisindeki gelişmeler olup salgın hastalıkların önlenmesi, enfeksiyonların, diyabet, kalp hastalığı, kanser gibi hastalıkların etkili tedavi edilebilmesidir.

KONTROL DIŞI İLAÇ KULLANMAK ZARARLI

Doktor kontrolü olmadan kullanılan ilaçların sağlığa zarar verebileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Kutlutürk, “Modern tıp alanındaki gelişmeleri takip etmek hekimlerin, diyetisyenlerin, spor fizyologlarının yaşama tarzıyla ilgili önerilerine uymak, sağlıklı beslenme ve egzersiz alışkanlıkları kazanmak sağlık için çoğunlukla yeterli olmaktadır. Hekim önerisi olmadan ilaç veya destek ürünlerinin kullanımı ise, çoğu zaman gereksiz zaman ve maddi kayıplara neden olmaktadır. Kontrol dışı ilaç kullanmak, faydasından çok zarar verebilmektedir. Nitekim bir maddenin ilaç olarak kullanılabilmesi için 10 yıl boyunca laboratuvar ortamlarında ve canlılar üzerinde çalışılması gerektiği bilinmektedir. Bir ilacın olumlu etkilerinden daha önemlisi, olumsuz etkilerinin de olmamasıdır. Ruhsatsız ilaçlar veya doktor tavsiyesi olmadan gelişigüzel alınan bitkisel ürünlerin faydasından çok zararı vardır.  Bazı diyabet ve obezite ilaçları çok etkili olmalarına rağmen 10 bin hastadan birinde görülen yan etkileri nedeniyle kullanımdan kaldırılmıştır” şeklinde konuştu.

Sonuç olarak sağlıklı bir yaşam için ilaçları hekim kontrolünde kullanmanın ve yaşam tarzında olumlu düzenlemeler yapmanın önemli olduğunun altını çizen Prof. Dr. Kutlutürk, kanıta dayalı olmayan, hekim önerisi dışında ilaç kullanılmamasına da özen gösterilmesi gerektiğini ifade ederek açıklamalarını sonlandırdı.

Hamilelikte ilaç kullanımının bebeğe etkileri nelerdir?

Hamilelikte ilaç kullanımının bebeğe etkileri nelerdir?

Hamilelik sürecinde, annenin tüm tükettikleri ve davranışları bebeği etkiliyor. Peki ilaç kullanımında durum nedir? Anne adaylarının kullandığı ilaçlar, bebeği etkiler mi? Hangi ilaçların etkileri ne şekilde ortaya çıkar? Alınabilecek tedbirler nelerdir? Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı  Op. Dr. Cem Büyüktosun gebelikte anne adaylarının ilaç kullanmasının bebeğe olabilecek muhtemel etkileri hakkında bilgiler veriyor.

Hamilelik dönemi, anne adayları için büyük bir heyecan ve beklentiyle dolu bir süreçtir. Ancak hamilelik boyunca dikkat edilmesi gereken birçok önemli konu bulunmaktadır. Bu konulardan biri de hamilelikte ilaç kullanımının bebeğe etkileridir. İlaçların gebelik sürecinde nasıl bir rol oynadığı ve bebeğe olası etkileri, anne adayları için merak edilen bir konudur.

Burada öncelikle, gebelerin asla hekim onayı olmadan medikal ilaç veya gıda takviyesi ismi taşıyan ürünleri tüketmemesi gerektiğine vurgu yapmak gerekir. İlaçların kullanımı zaten olağan şekilde kısıtlıdır ki, OTC grubu içerisinde yer alan ve üzerinde “İlaç Değildir” ibaresi yer alan ürünlerin de muhtemel etkileri söz konusu olabilir. Bu nedenle, kullanacağınız herhangi bir ürün için doktorunuzdan bilgi ve onay almanız son derece önemlidir.

Op. Dr. Cem Büyüktosun

İlaç Kullanımının Bebeğe Etkileri Nedir?

Hamilelikte kullanılan ilaçların, anneden plasenta yoluyla bebeğe geçebildiğini unutmamak önemlidir. Bu nedenle bazı ilaçlar bebeğe doğrudan etki edebilir ve bu etkiler gebeliğin herhangi bir evresinde ortaya çıkabilir. Bu yüzden hamilelik döneminde doktor tavsiyesi olmadan ilaç kullanılmamalıdır.

Hamilelik Dönemine Göre İlaç Kullanımı

Hamilelik dönemleri boyunca ilaçların etkileri farklılık gösterebilir. Gebeliğin ilk üç ayı, bebekteki organ oluşumunun başladığı hassas bir dönemdir. Ancak ilaçların etkileri sadece bu dönemle sınırlı değildir. Hamileliğin her aşamasında ilaç kullanımı dikkatle değerlendirilmelidir.

Hamilelikte Antibiyotik Kullanımı

Hamilelikte antibiyotik kullanımı, anne adayları için önemli bir konudur. Enfeksiyonların tedavisi için antibiyotikler sıkça kullanılır, ancak hamilelik sırasında bu ilaçların kullanımının dikkatle değerlendirilmesi gereklidir. İlaçların bebeğe etkileri, ilacın türüne, dozuna ve hamileliğin hangi döneminde kullanıldığına bağlı olarak değişebilir. Bazı antibiyotikler gebelik sırasında kullanılmamalıdır, çünkü bebekte olumsuz etkilere neden olabilirler. Özellikle fetüsün organ gelişimi hamileliğin ilk trimesterinde hızla gerçekleştiğinden, bu dönemde kullanılan antibiyotiklerin bebek üzerinde daha fazla risk taşıdığı kabul edilir. Bu nedenle hamilelikte antibiyotik kullanmadan önce, doktor tavsiyesi ve denetimi altında hareket etmek önemlidir. Doktor, anne adayının sağlığı ve enfeksiyonun ciddiyeti göz önüne alınarak en güvenli antibiyotiği seçecektir, böylece hem anne hem de bebek sağlığı korunmuş olur.

İlaçların Doğumsal Anomalilere Etkisi

Gebelik döneminde kullanılan ilaçların bazıları doğumsal anomalilere neden olabilir. Özellikle X ve D gruplarına giren ilaçlar, bebekte yapısal veya fonksiyonel bozukluklara yol açabilir. Bu nedenle ilaç kullanımı sıkı bir şekilde kontrol edilmelidir.

Op. Dr. Cem Büyüktosun

İlaçların Bebeğin Gelişimine Etkisi

Gebelik döneminde ilaçların bebeğin gelişimine olan etkisi oldukça kritik bir konudur. İlaçların bebek üzerindeki etkisi, anneden plasenta yoluyla bebeğe geçebilme yeteneği ile ilgilidir. İlaçlar, bebeğin organ ve sistemlerinin oluştuğu ilk trimesterde dâhil olmak üzere, gebeliğin her aşamasında olumsuz etkiler yaratabilir. Ayrıca ilaçlar bebeğin gelişimini ve büyümesini etkileyebilir. Özellikle aşırı doz ilaç kullanımı veya bazı ilaçların bebek üzerindeki yan etkileri, doğum kusurları, büyüme-gelişme geriliği, kalp ve beyin anomalileri gibi yapısal veya fonksiyonel bozukluklara neden olabilir. İlaçların plasentayı etkileyerek bebeğin oksijen ve besin kaynağına erişimini sınırlayabileceği unutulmamalıdır. Bu nedenle hamilelik döneminde ilaç kullanımı, dikkatle değerlendirilmeli ve doktor tavsiyesi olmadan asla gerçekleştirilmemelidir. Bebeğin sağlığı için ilaç kullanımının riskleri ve faydaları her zaman titizlikle göz önünde bulundurulmalıdır.

İlaç Kategorileri ve Güvenli Kullanım

İlaç kategorileri ve güvenli kullanım, hamilelik döneminde ilaçların seçilmesi ve kullanımının önemli bir yönünü oluşturur. İlaçlar genellikle A, B, C, D ve X kategorilerine ayrılır. A kategorisi, gebelik döneminde güvenli olarak kabul edilen ilaçları içerir ve bu ilaçlar bebek üzerinde olumsuz etkileri en az olanlardır. B kategorisi, hayvan çalışmalarında olumsuz etkiler göstermeyen ve insanlar üzerinde yeterli araştırmaların yapılmadığı ilaçları içerir, bu nedenle dikkatli kullanılmalıdır. C kategorisi, hayvan çalışmalarında olumsuz etkiler gösteren, ancak insanlar üzerinde yeterli araştırmaların olmadığı ilaçları kapsar; bu ilaçlar doktor tavsiyesi olmadan kullanılmamalıdır. D kategorisi, gebelikte potansiyel risk taşıyan ilaçları içerir ve riskler faydalardan ağır basabilir. X kategorisi ise gebelikte kullanılması kesinlikle önerilmeyen ilaçları içerir, çünkü bunlar bebek üzerinde ciddi zararlara neden olabilir. Hamilelik sürecinde, doktor tavsiyesiyle ve ilaç kategorilerine dikkat edilerek ilaç kullanılmalı ve bebeğin sağlığı en üst düzeyde korunmalıdır.