Yazılar

“Bayram sabahı kavurma yemeden olur mu!”

“Bayram sabahı kavurma yemeden olur mu!”

Kurban Bayramı’nda etin pişirilmesi ve saklanmasından, tüketimine dek dikkat edilmesi gereken bazı önemli kurallar var. Bu kurallara yeterince özen gösterilmediği takdirde, gıda zehirlenmesinden kalp ve sindirim sistemi rahatsızlıklarına dek birçok sağlık sorunu ile karşılaşılabiliyor. Acıbadem Taksim Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Dilan Eker “Kırmızı et, dengeli beslenmede önemli bir yeri olan yüksek kaliteli bir protein kaynağıdır. Aynı zamanda demir, B12 vitamini, B6 vitamini, çinko ve selenyum gibi önemli besin öğelerinden zengindir. Ancak eti pişirme şekli besin içeriğini doğrudan etkilediğinden, besleyici özelliğini kaybetmemesine de dikkat etmek gerekir” diyor. Öte yandan “Bayram sabahı kavurma yemeden olur mu!” diyenlerin de gözden kaçırmaması gereken noktalar olduğunu belirten Beslenme ve Diyet Uzmanı Dilan Eker, bayramda eti sağlıklı tüketmenin 5 önemli kuralını anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu; bir de sağlıklı ve lezzetli et hazırlama tarifi verdi…

Pause Sağlık, Pause Dergi

Beslenme ve Diyet Uzmanı Dilan Eker

Eti dinlendirin

Yeni kesilmiş etin buzdolabında en az 12-24 saat dinlendirilmesi etin sindirimi ve yumuşaklığı açısından önemlidir. Etin zeytinyağı, limon, sirke, soğan ve sarımsak gibi asidik besinlerle marine edilmesi et liflerinin yumuşamasına ve besin değerinin artmasına katkı sağlar. Yine biberiye, kekik, zerdeçal, karabiber gibi antioksidandan çok zengin baharatlarla marine edilmesi hem pişirme esnasında ortaya çıkan zararlı bileşiklerin seviyelerini düşürmeye hem de yumuşak, lezzetli ve besin değeri açısından daha zengin olmasına yardımcı olur.

Tencerede kısık ateşte pişirin

Eti, yanmasına ve dumanlanmasına sebep olacak şekilde yüksek ateşte kızartmaktan, kavurmaktan kaçının. Etin, yumuşak ve sulu kalması için; kısık ateşte karıştırarak yakmadan sote edebilirsiniz. Daha sonra az miktarda su ekleyip tencerenin kapağını kapatarak pişmeye bırakabilirsiniz. Basınçlı buharlı pişirme, düdüklü tencerede pişirme, etin daha hızlı ve sağlıklı pişmesine yardımcı olabilir. Pişen etin suyunu tencerede orta sıcaklıkta hafifçe çektirebilir ve sulu servis edebilirsiniz.

Izgara yaparken eti ısıya doğrudan maruz bırakmayın

Et ızgarada pişirildiğinde damlayan yağlar dumanlanmaya sebep olur ve zararlı polisiklik aromatik hidrokarbonlar açığa çıkar. Eti yağlı kısımlarından arındırmak ve az yağlı pişirmek bu etkiyi aza indirmeye yardımcı olur. Etin büyük parçalar halinde kesilmesi, içinin zor pişmesine ve dışının yanmasına sebep olabilir. Ayrıca eti ateşe direkt maruz bırakmamak ve yanmasnıı engellemek için ızgarayı ateşten daha yükseğe (ateş ile et arasında 15 cm olacak şekilde) taşıyabilirsiniz.

“Bayram sabahı kavurmasız olmaz” diyorsanız bu kurala dikkat edin!

Beslenme ve Diyet Uzmanı Dilan Eker “Bayram sabahı dinlendirilmemiş eti tüketmek sindirim problemine yol açabilir. Bu nedenle bayramda yeni kesilmiş kurban etini en az 12 saat buzdolabında bekletmeden tüketmemek gerekir. Ayrıca kavurma yaparken etin aşırı yağlı değil, az yağlı olmasına dikkat edin“ diyor.

Etin porsiyonuna dikkat edin ve bol sebze ile tüketin

Besin değeri yüksek olan etin sağlıklı pişirilmesi kadar porsiyonunun kontrol edilmesi de bir o kadar önemlidir. Fazla kırmızı et tüketimi kısa dönemde sindirim problemlerine yol açabilir. Ancak uzun dönemde fazla et tüketimi, vücutta inflamasyonu artırarak başta kalp ve damar sağlığı olmak üzere sağlığı birçok yönden olumsuz etkileyebilir. Haftalık kırmızı et tüketiminizin 500 gramı aşmamasına dikkat edin.

Pause Sağlık, Pause Dergi

Sağlıklı ve lezzetli kırmızı et için marinasyon tarifi

Beslenme ve Diyet Uzmanı Dilan Eker, kavurma, tencere yemeği, ızgara ya da mangalda pişirmek üzere sağlıklı ve lezzetli kırmızı et hazırlama tarifi verdi;

Malzemeler:

1 kg et için:

  • 1 çay bardağı zeytinyağı
  • 2 adet soğan suyu
  • 1 adet limon suyu
  • 2 yemek kaşığı balzemik sirke
  • Taze çekilmiş karabiber
  • Taze dal biberiye

Hazırlanışı:

Tüm malzemeleri kuşbaşı doğranmış ya da dilimlenmiş et ile harmanlayın. Hava ile temas etmeyecek şekilde üstünü kapatın ve buzdolabında en az 3 saat bekletin. Eti pişirmeden ya da ızgara yapmadan önce dolaptan çıkarıp oda sıcaklığına gelmesini bekleyin.

Kilo verebilmek için fizyolojik açlığınızı dinleyin!

Kilo verebilmek için fizyolojik açlığınızı dinleyin!

Bahar aylarıyla birlikte, pandemide alınan fazla kilolardan kurtulma arayışları da başladı. Kimileri bu uğurda şok diyetlere yönelmekten kaçınmazken Acıbadem Taksim Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Dilan Eker, her diyetin kişiye özel olması gerektiğini, aksi taktirde sürdürülebilir olmayacağı gibi, şok diyetlerin sağlığı ciddi şekilde tehdit ettiğini vurguluyor. Peki bahar mevsiminde fazla kilolardan en sağlıklı şekilde nasıl kurtulunabilir? Beslenme ve Diyet Uzmanı Dilan Eker, baharda fazla kilolardan kurtularak fit ve zinde olmanın 10 püf noktasını anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.

Pause Sağlık, Pause Dergi

Beslenme ve Diyet Uzmanı Dilan Eker

Fizyolojik açlığınızı dinleyin!

Pandemi dönemindeki kilo alımında; hareketsiz yaşam, artan stres ve dengesiz beslenme başı çekiyor. Stres hormonu olarak bilinen kortizol seviyelerinde yaşanan artış; tuz, yağ ve şeker içeriği yüksek olan gıdalara yönelmeye ve karın çevresi başta olmak üzere vücutta yağlanmaya yol açabiliyor. Bu durumu tersine çevirmek için; stresli hissettiğinizde yemek yemeye yönelmeyin, yiyecekleri terapi haline getirmeyin. Canınız atıştırmak istediğinde büyük bir bardak su için, bir süre bekleyin, sizi rahatlatacak farklı hobi ve aktivitelere odaklanın. Gerçekten acıktığınızda ise tokluğunuzu hissetmek için yemeklerinizi yavaş yavaş yiyin, iyi çiğneyin ve yediklerinize odaklanın.

Günde en az 1.5 litre su için

Yeterli su içmek tüm metabolik faaliyetler için elzem olmakla birlikte ağırlık ve iştah kontrolünde de bir o kadar önemlidir. Kilo başına günde 30 ml su içmeyi ihmal etmeyin, en az 1.5 litre su için. İçtiğiniz suların içine elma, tarçın, salatalık, nane, zencefil ekleyebilir, su içmeyi daha keyifli hale getirebilirsiniz.

Mevsim sebzelerini bol tüketin

Sebzeler antioksidan bileşikler, yüksek posa ve su içerikleri sayesinde kilo kontrolünde en önemli besinlerdir. Hacimce yüksek ve çok düşük enerjiye sahip olduklarından tok hissetmenize yardımcı olurken daha düşük enerji almanızı sağlarlar. Aynı zamanda sebzeleri tüketmek ve çiğnemek zaman alır ve bu da daha az yiyerek tok hissetmenize yardımcı olur. Her öğünde tabağınızın yarısını farklı çeşit ve renkte mevsim sebzeleri ile doldurun.

Porsiyon kontrolü yapın

Beslenme ve Diyet Uzmanı Dilan Eker “Çok düşük kalorili ve aşırı kısıtlayıcı şok diyetlerden uzak durun. Bu diyetler başlangıçta kilo vermenizi sağlayabilir ancak neredeyse her seferinde başladığınız kilodan daha fazlasına dönmenizle sonuçlanabilir. Aynı zamanda böbrekler, karaciğer gibi birçok organda uzun dönemde tahribata yol açabilir. Vücudunuzun ihtiyacı olan besinleri alacağınız ancak kalori açığı yaratarak, kilo vermenizi sağlayacak bir beslenme planını benimseyin” diyor.

Pause Sağlık, Pause Dergi

Yeteri kadar kaliteli protein alın

Protein kaynağı besinler daha uzun süre tok kalmanıza ve doygunluk hissetmenize yardımcı olurlar. Et, tavuk, hindi, balık, baklagil, yumurta, yoğurt, kefir gibi proteinden zengin yiyecekleri dengeli tüketin. Haftada ikişer gün omega-3 yağ asidi kaynağı olan balık ve posa kaynağı olan baklagilleri tüketmeye özen gösterin. Kırmızı eti seyrek tüketin ve etin az yağlı olmasına dikkat edin. Tokluk süresi en uzun besin öğesi olan proteinler; ghrelin ve GLP-1 gibi tokluk hormonları üzerinde etkilidirler.

Beyaz undan kaçının

Beyaz unlu yiyecekler yerine tam tahıllı-kepekli ekmek, bulgur, yulaf gibi tahılları tercih edin. Tam tahıllarda bulunan beta-glukan gibi çözünebilir lifler midenizde su çekerek yoğunlaşır, midenin boşalmasını geciktirmeye ve kilo kontrolüne yardımcı olurlar. Glisemik indeksi düşük olan tam tahıllar içerdikleri posa sayesinde de bağırsaklarda iştahı baskılayan hormonları aktive etmeye yardımcı olurlar. Ancak tam tahıllı olsa da tüketimde aşırıya kaçmamaya özen gösterin.

Şekerli yiyeceklerden ve içeceklerden uzak durun

Yoğun şeker eklentili yiyecek ve içecekler yüksek kalori almanıza sebep oldukları gibi kan şekerinizde dalgalanmalara ve sonrasında da daha fazla yemenize sebep olur. Özellikle glikoz ve fruktoz şuruplu paketli yiyecekler karın çevresi ve karaciğer yağlanmasının başlıca sorumluları olabilir. Şeker eklentili yiyecek ve içecek tüketiminden kaçının. Bunun yerine aşırıya kaçmadan taze veya kuru meyveleri tüketin. Tarçın baharatının kan şekeri dengeleme özelliğinden faydalanın.

Aşırı yağlı yiyecekler tüketmeyin

Dengeli bir beslenmenin olmazsa olmazı yağların sağlıklı kaynaklardan gelmesi ve tüketim miktarı kilo kontrolünde önemlidir. Yüksek doymuş ve trans yağ içeren fast-food yiyecekler ve işlenmiş gıdalar kilo almaya sebep olurken kronik hastalıklara da davetiye çıkarabilir. Sağlıklı yağ kaynaklarına odaklanın, zeytinyağı ve yağlı tohumlar gibi anti-inflamatuar yağları yeteri kadar tüketin.

Düzenli fiziksel aktivite yapın

Fiziksel olarak aktif olmak ve egzersiz yapmak kilo kontrolünün yanında metabolizmamıza sayısız faydalar sağlar. Sağlıklı kilo verebilmek için yeterli ve dengeli bir beslenmenin yanında egzersiz yapmayı ihmal etmeyin. Haftada en az 150 dakika orta şiddetli dayanıklılık (yürüyüş, koşu, dans, bisiklet, yüzme gibi) egzersizleri yapın. Kaslarınızı desteklemek için bu antrenmanları kuvvet-esneme-denge egzersizleri ile destekleyin. Düzenli fiziksel aktiviteyi yaşamınız boyunca sürdürebileceğiniz bir yaşam biçimi olarak benimseyin.

Acıkmadan yemek yemeyin, ama!

Beslenme ve Diyet Uzmanı Dilan Eker “Acıkmadan yemek yemeyin ancak bir sonraki öğünde aşırı yiyecek derecede aç kalmayın. Sık sık atıştırmaktan kaçının. Yaşam tarzınıza ve metabolizmanıza uyacak en uygun diyet planı için bir beslenme uzmanından profesyonel destek almayı düşünebilirsiniz” diyor.